آیات روز
مَرقُس 1:9-11 (انجیل صبح)
[9] و واقع شد در آن روزها عیسی از ناصره جلیل آمده در اُردن از یحیی تعمید یافت. [10] و چون از آب بیرون آمد، در دم آسمان را شکافته دید و روح را که مانند کبوتری بر وی نازل میشود. [11] و صدایی از آسمان در رسید که «تو پسر عزیز من هستی که از تو خشنودم.»
تیطس 2: 11- 14 , 3: 4 - 7 (رساله تئوفانی)
[11] زیرا که فیض خدا که برای همهٔ مردم نجاتبخش است، آشکار شده، [12] ما را هشدار میدهد که بیدینی و شهوات دنیوی را ترک کرده، با خرداندیشی و عدالت و دینداری در این جهان زندگی کنیم. [13] و آن امید مبارک و ظهور جلال خدای بزرگ و نجاتدهنده خویش عیسی مسیح را انتظار کشیم، [14] که خود را در راه ما فدا ساخت تا ما را از هر ناراستی برهاند و قومی برای خود طاهر سازد که مِلک خاص او و غیور در کارهای نیک باشند.
[4] لیکن چون مهربانی و لطف نجاتدهندهٔ ما خدا آشکار شد، [5] نه به خاطر کارهایی که ما به عدالت کرده بودیم، بلکه تنها به خاطر رحمت خود ما را نجات داد به غسل تولّد تازه و آن تازگی که از روحالقدس است؛ [6] که او را به ما به دولتمندی ارزانی داشت به توسط نجاتدهنده ما عیسی مسیح، [7] تا به فیض او عادل شمرده شده، وارث گردیم مطابق امید حیات جاودانی.
متّی 3:13-17(انجیل تئوفانی)
[13] آنگاه عیسی از جلیل به اُردن نزد یحیا آمد تا از او تعمید یابد. [14] اما یحیا او را مانع شده، گفت: «من احتیاج دارم که از تو تعمید یابم و تو نزد من میآیی؟» [15] عیسی در جواب وی گفت: «الان بگذار زیرا که ما را همچنین مناسب است تا تمام عدالت را به کمال رسانیم.» پس او را واگذاشت. [16] اما عیسی چون تعمید یافت، بیدرنگ از آب برآمد که در همان لحظه آسمان بر وی گشاده شد و روح خدا را دید که مثل کبوتری نزول کرده، بر وی میآید. [17] آنگاه خطابی از آسمان در رسید که «این است پسر حبیب من، که از او خشنودم.»
اِشعیا 35:1-10(تقدیس بزرگِ آبها)
[1] بیابان و زمین خشک، شادمان خواهد شد و صحرا به شادی آمده، مثل گل سرخ خواهد شکفت. [2] شکوفه بسیار نموده، با شادمانی و ترنم شادی خواهد کرد. شوکت لبنان و زیبایی کَرمِل و شارون به آن عطا خواهد شد. جلال یهوه و زیبایی خدای ما را مشاهده خواهند نمود. [3] دستهای سست را قوی سازید و زانوهای لرزان را محکم گردانید. [4] به دلهای ترسان بگویید: «قوی شوید و مترسید! اینک خدای شما با انتقام میآید. او با مکافات الهی میآید و شما را نجات خواهد داد.» [5] آنگاه چشمان کوران باز خواهد شد و گوشهای کران باز خواهد گردید. [6] آنگاه لنگان مثل غزال جست و خیز خواهند نمود و زبان لال خواهد سرایید. زیرا که آبها در بیابان و نهرها در صحرا خواهد جوشید. [7] و سراب به برکه و مکانهای خشک به چشمه های آب تبدیل خواهد گردید. در مسکنی که شغالها میخوابند، علف و بوریا و نی خواهد بود. [8] و در آنجا شاهراهی و طریقی خواهد بود و ”طریق مقدس“ نامیده خواهد شد و نجسان از آن عبور نخواهند کرد، بلکه تنها به جهت ایشان خواهد بود. و هر که در آن راه روان شود، اگر چه هم جاهل باشد، گمراه نخواهد گردید. [9] شیری در آن نخواهد بود و حیوان درندهای بر آن برنخواهد آمد و در آنجا یافت نخواهد شد، بلکه ناجیان بر آن روان خواهند گشت. [10] و فدیهشدگان خداوند بازگشت نموده، با ترنم به صَهیون خواهند آمد و خوشی جاودانی بر سر ایشان خواهد بود. و شادمانی و خوشی را خواهند یافت و غم و ناله فرار خواهد کرد.
اِشعیا 55:1-13(تقدیس بزرگِ آبها)
[1] «ای تمامی تشنگان، نزد آبها بیایید و همه شما که نقره ندارید، بیایید بخرید و بخورید. بیایید و شراب و شیر را بینقره و بی قیمت بخرید. [2] چرا نقره را برای آنچه نان نیست، و مشقت خویش را برای آنچه سیر نمیکند، صرف میکنید. گوش داده، از من بشنوید و چیزهای نیکو را بخورید تا گوشت جانتان گردد. [3] گوش خود را فرا داشته، نزد من بیایید و تا جان شما زنده گردد، بشنوید. و من با شما عهد جاودانی، یعنی محبت وفادارانهام به داوود را خواهم بست. [4] اینک من او را برای قومها شاهد گردانیدم، رئیس و حاکم طایفهها. [5] به یقین، قومی را که نشناخته بودی، دعوت خواهی نمود. و قومی که تو را نشناخته بودند نزد تو خواهند دوید. به خاطر یهوه که خدای تو است و قدوس اسرائیل که تو را جلال داده است.» [6] خداوند را مادامی که یافت میشود، بطلبید و مادامی که نزدیک است، او را بخوانید. [7] شریر راه خود را و گناهکار افکار خویش را ترک نماید و به سوی خداوند بازگشت کند و بر او رحم خواهد نمود و به سوی خدای ما، که او را به فراوانی خواهد بخشید. [8] زیرا خداوند میگوید : «افکار من افکار شما نیست و راههای شما راههای من نیست. [9] زیرا چنانکه آسمان از زمین بلندتر است همچنان راههای من از راه های شما و افکار من از افکار شما بلندتر میباشد. [10] و چنانکه باران و برف از آسمان میبارد و به آنجا برنمی گردد، بلکه زمین را سیراب کرده، آن را بارور و برومند میسازد و برزگر را تخم و خورنده را نان میبخشد، [11] همچنان خواهد بود کلام من که از دهانم صادر گردد. نزد من بیثمر نخواهد برگشت، بلکه آنچه را که خواستم، به جا خواهد آورد و برای آنچه به انجامش فرستادم، کامیاب خواهد گردید. [12] زیرا که شما با شادمانی بیرون خواهید رفت و با سلامتی هدایت خواهید شد. کوهها و تپهها در حضور شما به شادی ترنم خواهند نمود و تمامی درختان صحرا دستک خواهند زد. [13] به جای درخت خار، صنوبر و به جای خس، آس خواهد رویید و برای خداوند اسم و نشانهای جاودانی خواهد بود که ریشهکن نشود.»
اِشعیا 12:3-6(تقدیس بزرگِ آبها)
[3] بنابراین با شادمانی از چشمههای نجات آب خواهید کشید. [4] و در آن روز خواهید گفت: «خداوند را حمد گویید و نام او را بخوانید و کارهای او را در میان قومها اعلام کنید و بگویید که اسم او متعال میباشد. [5] برای خداوند بسرایید، زیرا کارهای بزرگ کرده است و این در تمامی زمین معروف است. [6] ای ساکنان صَهیون، صدا را برافراشته، بسرای، زیرا قدوس اسرائیل در میان تو عظیم است.»
اوّل قرنتیان 10:1-4(تقدیس بزرگِ آبها، رساله)
[1] زیرا ای برادران، نمیخواهم شما بیخبر باشید از اینکه پدران ما همه زیر ابر بودند و همه از دریا عبور نمودند [2] و همه به موسی تعمید یافتند، در ابر و در دریا؛ [3] و همه همان خوراک روحانی را خوردند [4] و همه همان نوشیدنی روحانی را نوشیدند، زیرا که میآشامیدند از صخره روحانی که از عقب ایشان میآمد و آن صخره مسیح بود.
مَرقُس 1:9-11(تقدیس بزرگِ آبها، انجیل)
[9] و واقع شد در آن روزها عیسی از ناصره جلیل آمده در اُردن از یحیی تعمید یافت. [10] و چون از آب بیرون آمد، در دم آسمان را شکافته دید و روح را که مانند کبوتری بر وی نازل میشود. [11] و صدایی از آسمان در رسید که «تو پسر عزیز من هستی که از تو خشنودم.»
مناسبت و قدیسین روز

ظهور الهیِ [اپیفانی] خداوند و خدا و نجاتدهندهٔ ما عیسی مسیح
هنگامی که خداوند ما از تولد جسمانی خویش به سیسالگی رسید، تعلیم و کار نجاتبخش خود را آغاز کرد. او خود این «آغازِ آغاز» را با تعمید خویش در رود اردن نشان داد. قدیس سیریل از اورشلیم میگوید: «آغاز جهان آب است؛ آغاز انجیل اردن است.»
در زمان تعمید خداوند در آب، رازی به جهان آشکار شد—رازی که در عهد عتیق نبوت شده بود؛ رازی که در مصر و هند باستان تنها در قالب افسانهها شناخته میشد—راز تثلیث مقدس الهی. پدر برای حس شنوایی آشکار شد، روح برای حس بینایی، و پسر برای حس لامسه. پدر شهادت خود را دربارهٔ پسر بیان کرد، پسر در آب تعمید یافت، و روحالقدس به صورت کبوتری بر فراز آبها در پرواز بود.
هنگامی که یحییِ تعمیددهنده دربارهٔ مسیح شهادت داد و گفت: «اینک برهٔ خدا که گناه جهان را برمیدارد» (یوحنا ۱ :۲۹)، و هنگامی که یحیی خداوند را در اردن فرو برد و تعمید داد، مأموریت مسیح در جهان و راه نجات ما آشکار گردید. یعنی خداوند گناهان نوع بشر را بر خود گرفت و زیر بار آنها مرد (فرو رفتن در آب) و دوباره برخاست (بیرون آمدن از آب)؛ و ما نیز باید نسبت به انسان کهنهٔ گناهآلود بمیریم و پاکشده، نو و تولدیافته برخیزیم. این است نجاتدهنده و این است راه نجات.
عید تئوفانی را عید روشنایی نیز مینامند. واقعهٔ رود اردن ما را روشن میسازد، زیرا خدا را بهعنوان تثلیث—همذات و جداییناپذیر—بر ما آشکار میکند. این یک شیوهٔ روشنشدن ماست. و شیوهٔ دوم آن است که هر یک از ما از طریق تعمید در آب روشن میشویم، زیرا بهواسطهٔ شایستگیهای پسر و به قدرت روحالقدس، فرزندخواندهٔ پدرِ انوار میگردیم.
سرود ستایش
تثلیث اقدس
ای خداوندِ قدوس، قدوس در آفرینش:
هر آنچه بهوسیلهٔ کلامت میآفرینی، به روح تقدیس میکنی.
ای خداوندِ توانا، توانا در رنج کشیدن:
برای خاطر جهان به سوی مرگ میروی؛ برای خاطر جهان قیام میکنی.
ای خداوندِ فناناپذیر، با آوازهای خود تو را میسراییم:
پدر، پسر، روحالقدس—ای خدا، بر ما رحم فرما!
پدر، که بر فراز اردن به صورت آوا ظاهر شد؛
روح، که چون کبوتری سپید همچون شیر، در پرواز بود؛
پسر، که بهدست یحییِ نبی تعمید یافت:
سه پرتوِ نور، یک نور درخشید.
ای تثلیثِ مکشوف، با آوای خود، تو را میسراییم:
پدر، پسر، روحالقدس—ای خدا، بر ما رحم فرما!
تأمل
زمانی افسانههای بدعتگذاران، کلیسای خدا را میآزرد، و اکنون کلیسا از افسانههای مرتدان از خدا رنج میبرد. کلیسا با پایداری در ایمان، با جدیت در دعا، با اعتراف به ایمان، و حتی با شهادت برای ایمان، شکستناپذیر مانده است. تنها با همین راهها این آفتهای تازه نیز شکست خواهند خورد. کلیسای خدا، ظرف حقیقت الهی، در پایان پیروز خواهد شد: «شمشیرهای دشمنان بهکلی نابود شد» (مزمور ۹ :۶).
قدیس کلمنت اسکندریه، دربارهٔ بدعتگذارانی که کلیسا را ترک کرده بودند، گفت: «آنکه به بدعت افتاده است، در بیابانی خشک سفر میکند و خدای یگانهٔ حقیقی را ترک میگوید. از خدا بیگانه شده، در جاهای خشک به دنبال آب میگردد، با دستان خود میوهای بیثمر جمع میکند و وارد سرزمینی بیسکنه و تشنه میشود.» این سخن امروز نیز دربارهٔ بسیاری از نظریهپردازان و مخترعان فرضیههای علمی صدق میکند که نه بهوسیلهٔ حقیقت خدا، بلکه بهدست خیالهای خود هدایت میشوند.
تعمق
در واقعهٔ تعمید خداوند:
۱. آمدن فروتنانهٔ او به رود اردن، ناشناخته برای همگان جز یحیی؛
۲. فرو رفتن او در آب، در پرواز بودن کبوتر بر فراز او، و آواز از عرش اعلی.
موعظه
— دربارهٔ راز تثلیث الهی —
«زیرا سه هستند که در آسمان شهادت میدهند:
پدر، کلمه و روحالقدس؛
و این سه، یک هستند.
و سه هستند که در زمین شهادت میدهند:
روح و آب و خون؛
و این سه با هم هستند»
(اول یوحنا ۵ :۷–۸).
هنگامی که کتابمقدس را میخوانیم، باید هوشیار باشیم و به هر واژه توجه کنیم. برای مثال، برای خوانندهٔ شتابزده، این تمایزی که بشارتدهنده میان تثلیث آسمانی و تثلیث زمینی مینهد آشکار نمیشود. دربارهٔ تثلیث آسمانی میگوید: «و این سه یک هستند»؛ و دربارهٔ تثلیث زمینی میگوید: «و این سه با هم هستند». تفاوتی عظیم میان «یک بودن» و «با هم بودن» وجود دارد. پدر، پسر و روحالقدس یک هستند، حال آنکه روح و آب و خون تنها با هم هستند و یک نیستند. حتی دشمنان هم میتوانند با هم باشند، اما یک نیستند. همهٔ مردم زمین با هم هستند، اما یک نیستند. آب و خون بدن را تشکیل میدهند و روح، روح است. زیرا «جسم بر ضد روح تمایلات دارد و روح بر ضد جسم» (غلاطیان ۵ :۱۷). آنان یک نیستند، هرچند با هم هستند. هنگامی که انسان میمیرد، این پیوند گسسته میشود و از میان میرود: خون و آب به سویی میروند و روح به سوی دیگر. اما اشخاص تثلیث الهی در آسمانها نهتنها با هم هستند، بلکه یک نیز هستند.
همچنین تثلیث دیگری در آسمان درونی انسان وجود دارد که باید نه فقط وحدت، بلکه یگانگی داشته باشد تا انسان در این جهان و جهان دیگر مبارک گردد. آن اتحادِ ذهن، دل و اراده است. تا زمانی که این سه تنها در کنار هم باشند، انسان با خود و با تثلیث آسمانی در جنگ خواهد بود. اما هنگامی که این سه یک شوند، بهگونهای که هیچکدام فرمان نراند و هیچکدام به بند کشیده نشود، آنگاه انسان از «سلامتی خدا که فوقِ هر فهمی است» (فیلیپیان ۴ :۷) پر میشود؛ سلامتیای که از هر سخن، هر توضیح، هر ترس و هر اندوه انسانی فراتر میرود. آنگاه آسمان کوچک درون انسان آغاز میکند به شبیه شدن به آن آسمان بزرگ خدا، و «صورت و شباهت خدا» در انسان آشکار میگردد.
ای خدای سهگانهٔ قدوس، یاریمان ده دستکم شبیه کسانی شویم که شبیه تو هستند.
جلال و ستایش تا ابد از آن تو باد. آمین.