آیات روز
تقویم جدید
اِفِسُسیان 5:25-33
“ای شوهران، زنان خود را محبّت نمایید، چنانکه مسیح هم کلیسا را محبّت نمود و خویشتن را برای آن داد. تا آن را به غسل آب به‌وسیلهٔ کلام شسته و تمیز نماید و آن تقدیس کند تا کلیسای مجید را به نزد خود حاضر سازد که لکه و چین یا هیچ چیز مثل آن نداشته باشد، بلکه تا مقدس و بی‌عیب باشد. به همین طور، باید مردان زنان خویش را مثل بدن خود محبّت نمایند، زیرا هر که همسر خود را محبّت نماید، خود را محبّت می‌نماید. زیرا هیچکس هرگز بدن خود را دشمن نداشته است، بلکه آن را خوراک می‌دهد و نگاهبانی می‌کند، چنانکه مسیح نیز کلیسا را. از آن رو که اعضای بدن وی می‌باشیم. «از اینجاست که مرد پدر و مادر خود را ترک کرده، با همسر خویش خواهد پیوست و آن دو، یک تن خواهند شد.» این راز، عظیم است، لیکن من دربارهٔ مسیح و کلیسا سخن می‌گویم. خلاصه هر یکی از شما نیز زن خود را مثل نفس خود محبّت بنماید و زن شوهر خود را باید احترام نمود.”
لوقا 5:33-39
“پس به وی گفتند: «از چه سبب شاگردان یحیی روزه بسیار می‌دارند و عبادت میکنند و همچنین شاگردان فریسیان نیز، لیکن شاگردان تو می خورند و می نوشند؟» عیسی به ایشان گفت: «آیا می‌توانید پسران خانهٔ عروسی را مادامی که داماد با ایشان است، روزه‌دار سازید؟ بلکه روزهایی می‌آید که داماد از ایشان گرفته شود، آنگاه در آن روزها روزه خواهند داشت.» و مَثَلی برای ایشان آورد که «هیچکس پارچه‌ای از لباس نو را بر لباس کهنه وصله نمی کند و گرنه آن، نو را پاره کند و وصله‌ای که از نو گرفته شد نیز مناسب آن کهنه نَبُود. و هیچکس شراب نو را در مشکهای کهنه نمی‌ریزد و گرنه شراب نو، مشکها را پاره می‌کند و خودش ریخته و مشکها از بین می‌رود. بلکه شراب نو را در مشکهای نو باید ریخت تا هر دو محفوظ بماند. و کسی نیست که چون شراب کهنه را نوشیده بی‌درنگ نو را بخواهد، زیرا می‌گوید: ‘کهنه بهتر است.’»”
تقویم قدیم
فیلیپیان 2:16-23
“و کلام حیات را برمی‌افرازید، به خاطر فخر من در روز مسیح تا آنکه بی‌جهت ندویده و بی‌جهت زحمت نکشیده باشم. بلکه هرگاه بر قربانی و خدمت ایمان شما همچون هدیه‌ای ریختنی ریخته شوم، شادمان هستم و با همه شما شادی می‌کنم. و همچنین شما نیز شادمان هستید و با من شادی می‌کنید. و در عیسی خداوند امیدوارم که تیموتائوس را به زودی نزد شما بفرستم تا من نیز از احوال شما آگاه شده، تازه‌روح گردم. زیرا کسی دیگر را همدل ندارم که به خلوص نیت دربارهٔ شما اندیشد. از آن رو که همه نفع خود را می طلبند، نه امور عیسی مسیح را. امّا دلیل او را می‌دانید، زیرا چنانکه فرزند پدر را خدمت می‌کند، او با من برای انجیل خدمت کرده است. پس امیدوارم که چون دیدم کار من چطور می‌شود، او را بی‌درنگ بفرستم. ”
لوقا 5:12-16
“و چون عیسی در شهری از شهرها بود، ناگاه مردی پر از جذام آمده، چون عیسی را بدید، به روی در افتاد و از او درخواست کرده، گفت: «ای خداوند، اگر خواهی، می‌توانی مرا پاک سازی.» پس عیسی دست آورده، او را لمس نمود و گفت: «می‌خواهم. پاک شو.» که در دم جذامش برفت. عیسی او را قدغن کرد که «هیچکس را خبر مده، بلکه رفته خود را به کاهن بنما و هدیه‌ای به جهت پاک شدن خود، به طوری که موسی فرموده است، بگذران تا برای ایشان گواهی شود.» لیکن خبر او بیشتر شهرت یافت و گروهی بسیار جمع شدند تا کلام او را بشنوند و از مرضهای خود شفا یابند. و او به مکانهای خلوت کنار کشیده به عبادت مشغول شد.
مناسبت و قدیسین روز
قدیس گریگوری روشنگر، اسقف ارمنستان
گریگوری در خانواده‌ای برجسته متولد شد که با خاندان‌های سلطنتی ایران (شاه آرتبان) و ارمنستان (شاه خسرو) خویشاوندی داشت. هنگامی که این دو خاندان با یکدیگر وارد جنگ شدند، گریگوری به قیصریه در کاپادوکیه کناره گرفت. در آنجا بود که نخستین بار با ایمان مسیحی آشنا شد، تعمید یافت و ازدواج کرد. از این ازدواج دو پسر به نام‌های واردانس و آریستاکس داشت و هر دوی آنان را به خدمت کلیسا اختصاص داد. پس از مرگ همسرش، گریگوری به ارمنستان بازگشت و خود را در خدمت شاه تیردات قرار داد. او با وفاداری به شاه خدمت کرد و تیردات نیز گریگوری را دوست می‌داشت. اما هنگامی که شاه دریافت گریگوری مسیحی است، به‌شدت خشمگین شد و او را تحت فشار قرار داد تا مسیح را انکار کند و بت‌ها را پرستش نماید. چون در این کار موفق نشد، تیردات گریگوری را تحت شکنجه‌های بسیار سخت قرار داد و سپس او را به چاهی عمیق و پر از خزندگان سمی افکند تا بمیرد. با این حال، خدای همه‌بین، زندگی قدیس گریگوری را به مدت چهارده سال کامل در آن چاه حفظ کرد. پس از آن، تیردات به آزار و شکنجه همه مسیحیان در قلمرو پادشاهی خود پرداخت و به صومعه‌ای حمله کرد که در آن سی‌وهفت راهبه، از جمله رئیس صومعه، گایانا، زندگی می‌کردند. هنگامی که همه آنان را با شکنجه‌های هولناک به قتل رساند، تیردات دیوانه شد و همچون گراز وحشی رفتار می‌کرد. خواهرش خوابی دید که در آن مردی با درخششی خیره‌کننده به او گفت که تیردات تنها زمانی بهبود خواهد یافت که گریگوری را از چاه بیرون بیاورند. گریگوری را از چاه بیرون آوردند و او تیردات را شفا داد و تعمید داد. سپس به خواست تیردات، گریگوری اسقف ارمنستان شد. به‌واسطه تدبیر خدا، تیردات نیز به او کمک کرد تا سراسر ارمنستان و مناطق پیرامون آن با ایمان مسیحی روشن شوند. قدیس گریگوری، پس از سال‌ها تلاش و زحمت عظیم، در کهنسالی، در حدود سال ۳۳۵، زندگی زمینی خود را به پایان رساند. در همین زمان، پسرش آریستاکس به مقام اسقفی تقدیس شده بود و کار پدرش را، هم از نظر جسمانی و هم از نظر روحانی، ادامه داد. آریستاکس یکی از ۳۱۸ پدر مقدس در نخستین شورای جهانی بود.
شهدای مقدس گایانا، ریپسیما و سی‌وپنج راهبه دیگر
همه آنان به سبب ایمانشان به مسیح به دست شاه تیردات کشته شدند. ریپسیما زیبایی غیرمعمولی داشت و همین امر امپراتور دیوکلتیان را وسوسه کرد که او را به همسری خود درآورد. این امر سبب شهادت آنان شد. ریپسیما از رفتن نزد امپراتور خودداری کرد، زیرا خود را به مسیح، داماد خویش، نامزد کرده بود. سپس تیردات نیز وسوسه شد و خواست او را برای خود تصاحب کند، زیرا زیبایی او عقلش را ربوده بود.
قدیس ریپسیما با تمام توان خود در برابر شاه بت‌پرست مقاومت کرد؛ «و او که شاهزادگان گوت‌ها را شکست داده و ایرانیان را نابود کرده بود، نتوانست بر یک باکره مسیح غلبه کند.» شاه خشمگین او را به شکنجه‌های بی‌رحمانه سپرد؛ زبانش را بریدند، شکمش را شکافتند و امعای او را بیرون کشیدند، و ریپسیما جان خود را به خدا سپرد.
پس از آن، راهبه‌های دیگر را گرفتند و سر از بدنشان جدا کردند. صومعه مشهور اچمیادزین بر فراز یادگارهای این شهدای مقدس ساخته شد. این صومعه که در نزدیکی ایروان قرار دارد، برای قرن‌های بسیار مرکز اصلی روحانی ارمنستان بود.
قدیس میخائیل، نخستین متروپولیتن کی‌یف
قدیس میخائیل به درخواست شاهزاده بزرگ ولادیمیر، از سوی پاتریارک کونستانتینوپل به روسیه فرستاده شد تا مردم بت‌پرست را تعمید دهد و کلیسا را بنیان‌گذاری و سازمان‌دهی کند. قدیس میخائیل مردم را در کی‌یف، نووگورود، روستوف و بسیاری از شهرها و روستاهای دیگر تعمید داد. او کلیسا را سازمان‌دهی کرد، اسقفان و کاهنان منصوب کرد، پایه‌های صومعه قدیس میخائیل را در کی‌یف بنا نهاد و مبلغان را نزد بلغارها و تاتارها فرستاد و بسیاری از آنان را برای مسیح به دست آورد. این قدیس همه این کارها و کارهای بسیار دیگری را که منفعت فراوان داشت، تنها در چهار سال انجام داد. او در سال ۹۹۲ با آرامش به پاداش خود رفت. یادگارهای او در صومعه غارهای کی‌یف آرام گرفته‌اند.
سرود ستایش
قدیس گریگوری روشنگر
گریگوری نوری بزرگ بود
برای قوم و ملت خویش.
او شکوه و ثروت را خوار شمرد
و فقر مسیح مصلوب را برگزید،
و ثروت جاودانه در آسمان را ترجیح داد.
ذهن خود را به سوی آسمان و اندیشه‌های خدا بلند کرد،
و شکنجه‌های جسمانی بسیاری را تحمل نمود،
گویی که همه آنها بدون درد بودند.
او با قدرت فیض خدا نیرومند بود،
و از غذای آسمانی خدا نیرو می‌گرفت،
و به‌واسطه تدبیر خدا در برابر بدی زره‌پوش بود.
او از جایگاه جلال خود به درون چاه افکنده شد،
و از چاه به بلندی‌ها برافراشته گردید—
به بلندی‌های جلال جاودانه.
گریگوری، بزرگ و مقدس،
ارمنستان را با عیسی روشن کرد.
حتی گراز وحشی، تیردات،
زیر صلیب تعمید یافت و به بره تبدیل شد.
سرزمین ارمنستان با جلال عظیم،
معجزه‌گر خود، قدیس گریگوری را جلال می‌دهد.
تأمل
هر روز تغییرات شگفت‌انگیزی در سرنوشت انسان‌ها رخ می‌دهد؛ هم در روزگار کنونی و هم در زمان‌های گذشته. کسانی که به خاطر عدالت خدا فروتن و خوار شده‌اند، به جایگاه‌های عظیم برافراشته می‌شوند و کسانی که ایمان را کفرآمیز خوانده‌اند، به خدمتگزاران ایمان تبدیل می‌شوند. شاه تیردات قدیس گریگوری را به چاهی عمیق افکند. قدیس چهارده سال در آن چاه ماند؛ فراموش‌شده از سوی تمام جهان، اما نه از سوی خدا. چه کسی در میان انسان‌ها می‌توانست تصور کند که بزرگ‌ترین نور قوم ارمنستان در تاریکی یک چاه یافت خواهد شد؟ و چه کسی هرگز تصور می‌کرد که تیرداتِ نیرومند و مستبد روزی جان همان گریگوری را که به مرگ محکوم کرده بود نجات دهد و بیش از تمام جهان به او یاری رساند؟ پس از چهارده سال، خدا آشکار کرد که گریگوری همچنان زنده است. سپس گریگوری شاه دیوانه را به‌طور معجزه‌آسا شفا داد. تیردات، آزاردهنده بی‌مهار مسیح، تعمید یافت و به بزرگ‌ترین مدافع ایمان مسیحی تبدیل شد!
می‌توان گفت که با یاری خدا، گریگوری و تیردات هر دو از چاه تاریکی بیرون کشیده شدند؛ گریگوری از چاهی جسمانی و تیردات از چاهی روحانی. آه، حکمت بی‌نهایت خدا در تدبیر سرنوشت انسان‌ها! تیردات که پیش از آن وحشی و پرشور بود، به‌وسیله توبه و ایمان مسیحی چنان نرم و شریف شد که بیش از آنکه به خودِ قدیم و توبه‌نکرده‌اش شباهت داشته باشد، به قدیس گریگوری شباهت پیدا کرد.
تعمق
در عدالت یوتام پادشاه و پاداشی که خدا به او داد تعمق کن (دوم تواریخ ۲۷):
۱. چگونه یوتام آنچه را که در نظر خداوند درست بود انجام داد و برای معبد خدا اهتمام ورزید؛
۲. چگونه خدا او را یاری کرد تا در جنگ و صلح کامیاب باشد: در جنگ پیروز شد و در صلح، مردم خود را ثروتمند و نیرومند ساخت.
موعظه
درباره پادشاهی‌ای که از این جهان نیست
«پادشاهی من از این جهان نیست» (یوحنا ۱۸ :۳۶)
کسی که ثروت عظیمی دارد، در عین حال ثروتی اندک نیز دارد. بنابراین، هیچکس نباید تصور کند که مسیح خداوند بر این جهان اقتدار سلطنتی ندارد، تنها به این دلیل که به پیلاطس گفت: «پادشاهی من از این جهان نیست.» کسی که مالک امور جاودانه است، بر امور زمانی نیز فرمان می‌راند. خداوند در اینجا از پادشاهی جاودانه خود سخن می‌گوید؛ پادشاهی‌ای مستقل از زمان، فساد، بی‌عدالتی، فریب و مرگ. گویی کسی بگوید: «ثروت من کاغذ نیست، بلکه طلاست.» اگر طلا دارد، آیا نمی‌تواند کاغذ هم داشته باشد؟ آیا طلا ارزشمندتر از کاغذ نیست؟ بنابراین، خداوند به پیلاطس نمی‌گوید که او پادشاه نیست؛ بلکه برعکس، می‌گوید که او پادشاهی برتر از همه پادشاهان زمینی است و پادشاهی او بزرگ‌تر، نیرومندتر و پایدارتر از همه پادشاهی‌های زمینی است. او به پادشاهی اصلی خود اشاره می‌کند؛ پادشاهی‌ای که همه پادشاهی‌های زمینی در زمان و مکان به آن وابسته‌اند. «پادشاهی من از این جهان نیست.» این به معنای آن نیست که او بر این جهان قدرتی ندارد، بلکه برعکس، قدرت هولناک او بر این جهان را تأیید می‌کند.
تمام اعمال او بر زمین، قدرت بی‌همتا و خداوندانه او بر جهان را آشکار می‌سازند. به من بگو، در حضور کدام پادشاه دیگری باد آرام شده و دریا خاموش گشته است؟ و آیا سخنان او در جتسیمانی را فراموش کرده‌اید؟ «آیا گمان می‌کنی که اکنون نمی‌توانم از پدر خود درخواست کنم و او فوراً بیش از دوازده فوج فرشتگان برای من فراهم نخواهد کرد؟» (متی ۲۶ :۵۳) و تنها یک فرشته قدرتی بیشتر از سراسر جهان دارد! خداوند روح، همچنین خداوند بدن است. خداوند ابدیت، همچنین خداوند زمان است. خداوند بزرگ‌ترین خیر، همچنین خداوند خیرهای کوچک‌تر است. ای برادران، هیچ چیز نمی‌تواند از قدرت عیسی مسیح، خداوند قادر مطلق ما، بگریزد؛ همان کسی که به اراده خود برای ما رنج کشید و به قدرت خود از قبر برخاست.
ای خداوند عیسی مسیح، نجات‌دهنده قادر مطلق ما، یاری‌مان کن تا پادشاهی آسمانی تو را بجوییم و برای همیشه با تو باشیم؛ جایی که نه گناهی هست و نه مرگی، بلکه حیات و شادی و آرامش است.
جلال و ستایش تا ابد از آنِ تو باد. آمین.