آیات روز
تقویم جدید
غَلاطیان 5:11-21
[11] امّا ای برادران، اگر من تا به حال به ختنه موعظه می‌کردم، چرا جفا می‌دیدم؟ زیرا که در این صورت لغزش صلیب برداشته می‌شد. [12] کاش آنانی که شما را مشوش می‌سازند، خود را اَخته می‌کردند. [13] زیرا که شما ای برادران به آزادی خوانده شده‌اید؛ امّا به هوش باشید که آزادی خود را فرصت جسم مگردانید، بلکه به محبّت، یکدیگر را خدمت کنید. [14] زیرا که تمامی شریعت در یک کلمهٔ کامل می‌شود یعنی در اینکه همسایهٔ خود را چون خود محبّت نما. [15] امّا اگر همدیگر را بگزید و بخورید، مواظب باشید که مبادا از یکدیگر هلاک شوید. [16] امّا می‌گویم به روح رفتار کنید، پس شهوات جسم را به جا نخواهید آورد. [17] زیرا خواسته جسم به خلاف روح است و خواسته روح به خلاف جسم و این دو با یکدیگر نزاع می‌کنند به طوری که آنچه می‌خواهید نمی‌کنید. [18] امّا اگر از روح هدایت شدید، زیر شریعت نیستید. [19] و اعمال جسم آشکار است، یعنی زنا و ناپاکی و هرزگی، [20] و بت‌پرستی و جادوگری و دشمنی و ستیزه جویی و کینه و خشم و تعصب و نفاق و دسته‌بندیها [21] و حسد و قتل و مستی و عیاشی و امثال اینها که شما را خبر می‌دهم، چنانکه قبل از این دادم، که کنندگان چنین کارها وارث پادشاهی خدا نمی‌شوند.
مَرقُس 7:5-16
[5] پس فریسیان و کاتبان از او پرسیدند: «چون است که شاگردان تو به سنّت مشایخ رفتار نمی‌نمایند بلکه به دستهای ناپاک نان می‌خورند؟» [6] عیسی در جواب ایشان گفت: «نیکو پیشگویی نمود اِشعیا درباره شما، ای ریاکاران! چنانکه نوشته شده است: ‘این قوم به لبهای خود مرا حرمت می‌دارند، لیکن دلشان از من دور است. [7] پس مرا بیهوده عبادت می‌نمایند، زیرا که رسوم انسانی را به‌جای فرایض تعلیم می‌دهند.’ [8] زیرا حکم خدا را ترک کرده، سنّت انسان را نگاه می‌دارید، چون شستن آفتابه‌ها و پیاله‌ها و چنین رسوم دیگر بسیار به عمل می‌آورید.» [9] پس به ایشان گفت که «حکم خدا را نیکو باطل ساخته‌اید تا سنّت خود را محکم بدارید. [10] از این جهت که موسی گفت: ‘پدر و مادر خود را حرمت دار’ و ‘هر که پدر یا مادر را دشنام دهد، البته هلاک گردد.’ [11] لیکن شما می‌گویید که هرگاه شخصی به پدر یا مادر خود گوید: ‘آنچه از من نفع یابی، قربان یعنی هدیه برای خداست’ [12] و بعد از این او را اجازه نمی‌دهید که پدر یا مادر خود را هیچ خدمت کند. [13] پس کلام خدا را به سنّتی که خود جاری ساخته‌اید، باطل می‌سازید و کارهای مثل این بسیار به جا می‌آورید.» [14] پس آن جماعت را پیش خوانده، به ایشان گفت: «همه شما به من گوش دهید و فهم کنید. [15] هیچ چیز نیست که از بیرون آدم داخل او گشته، بتواند او را نجس سازد، بلکه آنچه از درونش صادر شود. آن است که آدم را ناپاک می‌سازد. [16] هر که گوش شنوا دارد، بشنود.»
تقویم قدیم
اِفِسُسیان 4:25-32
[25] بنابراین دروغ را ترک کرده، هر کس با همسایهٔ خود راست بگوید، زیرا که ما اعضای یکدیگریم. [26] خشم گیرید، لیکن گناه مورزید؛ خورشید بر خشم شما غروب نکند. [27] ابلیس را مجال ندهید. [28] دزد دیگر دزدی نکند، بلکه به دستهای خود کار نیکو کرده، زحمت بکشد تا بتواند نیازمندی را چیزی دهد. [29] هیچ سخن بد از دهان شما بیرون نیاید، بلکه آنچه مطابق نیاز و برای بنا نیکو باشد تا شنوندگان را فیض رساند. [30] و روح قدّوس خدا را که به او تا روز آزادی مُهر شده‌اید، غمگین مسازید. [31] و هر قسم تلخی و خشم و عصبانیت و فریاد و ناسزاگویی و هرگونه بداندیشی را از خود دور کنید، [32] و با یگدیگر مهربان باشید و رحیم، و همدیگر را ببخشید چنانکه خدا در مسیح شما را هم بخشیده است.
لوقا 3:19-22
[19] امّا هیرودیس تیترارک چون به سبب هیرودیا، زن برادر او فیلپس و سایر بدیهایی که هیرودیس کرده بود از وی توبیخ یافت، [20] این را نیز بر همه افزود که یحیی را در زندان حبس نمود. [21] امّا چون تمامی قوم تعمید یافته بودند و عیسی هم تعمید گرفته دعا می‌کرد، آسمان شکافته شد [22] و روح‌القدس به شکل جسمانی، مانند کبوتری بر او نازل شد. و صدایی از آسمان در‌رسید که «تو پسر حبیب من هستی که به تو خشنودم.»
مناسبت و قدیسین روز
شهید مقدس نیکیتاس
نیکیتاس از نظر تولد گوت بود. او شاگرد تئوفیلوس، اسقف گوت‌ها، بود که در نخستین شورای جهانی در نیقیه در سال ۳۲۵ شرکت کرده بود. هنگامی که آتِناِریک، شاهزاده گوت‌ها، شروع به شکنجه مسیحیان کرد، قدیس نیکیتاس در برابر او ایستاد و او را به سبب بت‌پرستی و بی‌رحمی‌اش سرزنش کرد. پس از آن، او را به‌شدت شکنجه کردند، اما نیکیتاس ایمان خود به مسیح را با استواری بیشتری اعتراف کرد و با شکرگزاری به درگاه خدا دعا نمود. ذهن او پیوسته به سوی خدا برمی‌خاست و بر سینه‌اش، زیر جامه‌اش، شمایلی از تئوتوکوس مقدس داشت که در آن، مسیحِ پیشا‌ازلی به صورت کودکی ایستاده و صلیب را در دستان خود گرفته بود. قدیس نیکیتاس این شمایل را با خود حمل می‌کرد، زیرا تئوتوکوس مقدس بر او ظاهر شده و او را تسلی داده بود. سرانجام شکنجه‌گر، سرباز مسیح را در آتش افکند و شهید مقدس در آنجا جان خود را تسلیم کرد، اما بدنش از آتش آسیبی ندید. همراه او، ماریانوس، بدنش را از سرزمین گوت‌ها ــ والاشیا و بسارابیا ــ به شهر موپسئستیا در کیلیکیه منتقل کرد. او در آنجا کلیسایی به افتخار قدیس نیکیتاس بنا کرد و آثار معجزه‌گر شهید را در آن قرار داد. نیکیتاس در سال ۳۷۲ رنج کشید و جلال یافت.
مکرم فیلوتئوس
فیلوتئوس از روستای میرمیکس یا مراوین در آسیای صغیر بود. نام مادرش نیز همان بود، اما به صورت معکوس: تئوفیلا. فیلوتئوس در زمان حیات خود یک کاهن و معجزه‌گری بزرگ بود. در یک مورد، آب را به شراب تبدیل کرد و در موردی دیگر، به‌گونه‌ای معجزه‌آسا مقدار نان را افزایش داد. او در قرن دهم در خداوند آرمید و آثارش مر جاری کرد.
شهید مقدس پورفیریوس
پورفیریوس در میموسا به دنیا آمد. در ابتدا، برای امپراتور یولیان مرتد، درباره مسیحیان شوخی می‌کرد. ازاین‌رو، یک بار در حالی که راز مقدس تعمید مسیحی را به تمسخر می‌گرفت، خود را در آب فرو برد و این کلمات را بر زبان آورد: «به نام پدر و پسر و روح‌القدس!» هنگامی که از آب بیرون آمد، فریاد زد: «اکنون من مسیحی هستم!» همه تصور کردند که این نیز شوخی دیگری است، اما او در ایمان خود استوار ماند، از تمسخر مسیحیت دست کشید و سرانجام برای مسیح رنج کشید. پورفیریوس در سال ۳۶۱ گردن زده شد و به اقامت در ملکوت مسیح درآمد.
شهیدان مقدس تئودوتوس، اسکلپیودوته و ماکسیموس
هر سه از خاندان‌های نجیب و از اهالی تراخیس بودند. آنان در روستای سالتیس، نزدیک فیلیپوپولیس، در فاصله سال‌های ۳۰۵ تا ۳۱۱ برای مسیح رنج کشیدند و وارد ملکوت آسمانی شدند.
قدیس بساریون معجزه‌گر، اسقف اعظم لاریسا
بساریون صومعه منجی را در اسقف‌نشین لاریسا بنیان نهاد. او به سبب معجزاتش، هم در زمان حیات و هم پس از مرگ، جلال یافت.
شهید نوین مقدس یوحنا از کرت
یوحنا در سال ۱۸۱۱ در افسس به دست ترک‌ها برای ایمان مسیحی رنج کشید.
قدیس یوسف، اسقف آلاوردی
یوسف یکی از سیزده پدر سوریایی بود (۷ مه) که برای موعظه انجیل به قفقاز فرستاده شدند. قدیس یوسف در سال ۵۷۰ در آرامش در خداوند آرمید. آثار معجزه‌گر او در کلیسای جامع آلاوردی قرار دارد.
سرود ستایش
شهید مقدس نیکیتاس
او میهن‌پرست حقیقی است که در میان قوم خود
مذبحی حقیقی برای خداوند زنده برپا می‌کند.
آتِناِریک گوت با زور حکومت می‌کرد
و برای بت‌های بی‌جان قربانی می‌کرد.
اما نیکیتاس مقدس، سرباز خدای مسیح،
واعظ نجات جاودانی بود.
پرتوهای نور جاودان را در دل شب می‌پراکند،
و تاریکی بت‌پرستی را که جان‌ها را پوشانده بود پراکنده می‌کرد.
نیکیتاس مقدس در برابر شاهزاده ایستاد،
و پایداری شجاعانه‌اش قوم او را به شگفتی آورد.
او با قدرت صلیب مکرم، تاریکی را درهم شکست
و تمام مردم را از ترس خدا آکند.
خون او رنگ گلگون سپیده‌دمی تازه بود،
و روحش به سوی بارگاه‌های آسمانی برکشیده شد.
نیکیتاس در آتش هولناک سوخت،
اما حتی امروز نیز از میان نرفته است.
گوت‌ها با حقیقت مسیح تعمید یافتند
و نیکیتاس شگفت‌انگیز خود را جلال دادند.
ای قدیس نیکیتاس، صدای شیپور خدا،
شهید شجاع، میهن‌پرست حقیقی؛
تو از خیمه‌های زمین رخت بربسته‌ای
و اکنون با فرشتگان در بارگاه شاهانه ایستاده‌ای.
برای ما دعا کن، زیرا پادشاه تو را می‌شنود،
تا بر جان‌های ما رحمت عطا کند.
تأمل
«خدا مورد تمسخر قرار نمی‌گیرد» (غلاطیان ۶ :۷). خداوند یا کسانی را که او را به تمسخر می‌گیرند برای اصلاحشان مجازات می‌کند، یا آنان را به همان چیزی تبدیل می‌کند که به تمسخر گرفته بودند. در آغاز، قدیس پورفیریوس در میان بت‌پرستان به عنوان کسی که مسیحیت را مسخره می‌کرد مشهور بود. یک بار، در حضور امپراتور یولیان مرتد و همراهان او، راز مقدس تعمید مسیحی را به تمسخر گرفت. اما چیزی کاملاً غیرمنتظره رخ داد. هنگامی که پورفیریوس خود را در آب فرو برد و کلمات تعمید را به نام تثلیث مقدس بر زبان آورد، روح او ناگهان دگرگون شد و به مسیحی حقیقی تبدیل گردید. او به جای تمسخر ایمان مسیحی، امپراتور را به سبب بت‌پرستی ناپاکش سرزنش کرد و به همین دلیل شکنجه و گردن زده شد. اتفاقی مشابه برای کمدین گِنِسوس نیز رخ داد، که احتمالاً در زمان دیوکلتیان می‌زیست. این گنسوس مراسم لیتورگی الهی مسیحی را در برابر گروهی از بت‌پرستان به تمسخر گرفت و آنان را با شوخی‌ها و سخنان طعنه‌آمیز خود سرگرم کرد. ناگهان دگرگون شد و در برابر مردم فریاد زد: «ایمان دارم و می‌خواهم تعمید بگیرم.» در ابتدا تماشاگران تصور کردند که سخنان او بخشی از نمایش مضحکش است، اما او اعتراف خود به ایمان در مسیح را تکرار کرد. هنگامی که گنسوس حتی در برابر دادگاه و خود امپراتور نیز در ایمان تازه‌اش استوار ماند، شکنجه و کشته شد. بدین‌گونه، کسی که مسیح را مسخره می‌کرد، به شهیدی برای مسیح تبدیل شد.
تعمق
درباره مجازات خدا بر پیامبری نافرمان تعمق کنید (اول پادشاهان ۱۳):
۱. چگونه خدا به این پیامبر فرمان داد که در بیت‌ئیلِ بت‌پرست از خوردن و نوشیدن هر چیزی خودداری کند؛
۲. چگونه پیامبر از خدا نافرمانی کرد و خورد و نوشید؛
۳. چگونه هنگام بازگشت، شیری او را درید.
موعظه
درباره شهادت دوگانه پسر خدا
«من خود بر خویشتن شهادت می‌دهم، و پدری که مرا فرستاده است نیز بر من شهادت می‌دهد.» (یوحنا ۸ :۱۸)
در شریعت نوشته شده است که برای اثبات چیزی به دو شاهد نیاز است. خداوند، پیش از هر چیز، سه شاهد بزرگ درباره خود به یهودیان بی‌ایمان ارائه کرد: پدر، اعمال خود او و کتاب مقدس (یوحنا ۵ :۳۶–۳۹). بااین‌حال، حتی پس از معجزات بسیار او و پس از آنکه تعلیماتش به‌طور گسترده بیان شد، به آنان گفت که شهادت خودش درباره خودش حقیقی و کافی است (یوحنا ۸: ۱۴). سرانجام، بار دیگر دو شاهد را به آنان معرفی کرد ــ شهادت خود و شهادت پدرش ــ مطابق با متن شریعت که وجود دو شاهد را لازم می‌دانست. بدین‌گونه خداوند از هر سو دهان بی‌ایمانان را می‌بندد و برای آنان راهی باقی نمی‌گذارد، جز جنایت قتل؛ راه نهایی کسانی که از پذیرفتن حقیقت سرباز می‌زنند و هیچ اعتنایی به عقل یا دلیل ندارند. به‌ویژه در این مورد آخر، هنگامی که خداوند شهادت خود و پدرش را ارائه می‌کند، همچنین می‌خواست نشان دهد که او شخصی [اقنوم] متمایز است و در عین حال با پدر دارای یک ذات است. ازاین‌رو دو شاهد را معرفی می‌کند: شهادت متمایز خود او و شهادت خدای پدر. سخنان بعدی این حقیقت را تأیید می‌کنند: «اگر مرا می‌شناختید، پدر مرا نیز می‌شناختید» (یوحنا ۸: ۱۹). در اینجا وحدت کامل ذاتی پدر و پسر بیان شده است و هیچ تردیدی باقی نمی‌ماند که خداوند بر برابری ذاتی خود با پدر می‌اندیشید. این سخنان درباره طبیعت الهی است، نه طبیعت انسانی. هر کس تثلیث مقدس را همچون سه موجود جسمانی تصور کند، خود را فریب می‌دهد. تنها پسر خدا برای نجات جهان در جسم ظاهر شد. پدر و روح‌القدس جسم نپذیرفتند. پسر، بر اساس طبیعت الهی خود، اگرچه در جسم بود، با پدر و روح‌القدس برابر باقی ماند. او طبیعت انسانی را بر خود پوشید و از روی محبت به بشریت، طبیعت الهی خود را به آن افزود تا خود را بر انسان‌ها آشکار سازد و آنان را نجات دهد.
ای تثلیث مقدس، هم‌ذات و تجزیه‌ناپذیر، که ما را از طریق کلمه مجسم خدا روشن و نورانی ساختی، ما را تا پایان به قداست، قوت و جاودانگی خود استوار بدار و ما را نجات ده.
جلال و ستایش تا ابد از آنِ تو باد. آمین.